Stypendium 2022. Wędrówka 8

Drewniane świątynie. Półksiężyce.

Na terenie Podlasia gminy wyznaniowe mahometańskie funkcjonują do dziś, a ich członkowie spotykają się na modły w meczetach w Kruszynianach i Bohonikach. Meczet w Kruszynianach to najstarsza świątynia tatarska w Polsce. O samej wsi mówiło się, że to miejsce "trzyświąteczne"... W piątek zaczynali świętować muzułmanie, w sobotę żydzi a w niedzielę - katolicy i prawosławni. W 1679 r. w Grodnie król Jan III Sobieski wydał akt prawny uchwalający zasługi tatarskie podczas wojen oraz potwierdzający ich wolności i nadający im dobra. W tymże roku dowódcom tatarskim i ich podkomendnym, w służbie króla polskiego, nadano wsie Kruszyniany, Łużany, Białogorce (dawniej Białohorce), Bohoniki, Drahle.

Bryła meczetu w Kruszynianach przypomina drewniane kościoły m.in. Podlasia z II połowy XVIII wieku i pocz. XIX wieku. W fasadzie widzimy dwie wieże, które zwieńczone są baniastymi hełmami. Pod trójkątnym szczytem znajduje się przesionek. To wejście dla kobiet. Drugi mieści się z prawej strony bryły i jest wejściem dla mężczyzn. Z dwuspadowego dachu wyrasta mała wieżyczka podobna do sygnaturek w kościołach. Wszystkie trzy wieże zakończone są półksiężycami. Znaczenie ma kolorystyka elewacji. Wykończenie ścian, również wież to pionowe deskowanie w kolorze ciemnozielonym. Zieleń to kolor islamu. Dekoracja wnętrza to głównie dywany na podłodze i muhiry na ścianach, czyli odpowiednio wykaligrafowane wersety z Koranu.